آشنايي با ساموئل مارتين جردن مدير آمريكايي دبيرستان البرز و دليل نامگذاري خيابان جردن تهران
نوشته : جعفر سپهري
عكس يادگاري در مقابل مك كورميك هال، در سال ۱۳۰۹ هجري خورشيدي
دكتر ساموئل مارتين جردن (به انگليسي: Samuel M. Jordan) از سال ۱۸۹۹ تا سال ۱۹۴۰ رياست كالج آمريكايي تهران (دبيرستان البرز) را به عهده داشت. او باني و سازنده دبيرستان البرز و مدرسه دخترانه آمريكايي تهران است.
جردن در سال ۱۸۷۱ ميلادي در نزديكي شهر يورك در پنسيلوانيا بدنيا آمد. پس از ت¬حصيل در دبستان و دبيرستان در سال ۱۸۹۵ ميلادي از كالج لافايت درجه B.A (ليسانس) گرفت. در سال ۱۸۹۸ درجه استادي علوم الهي (ام.ا) از دانشگاه پرينستون را دريافت كرد. در سال ۱۹۱۶ كالج لافايت او را با درجه D.D (دكتر در حكمت و فلسفه) شناخت و در سال ۱۹۳۵ ميلادي از كالج واشنگتن و جفرسون بدرجهٔ دكتراي حقوق نائل شد.
دكتر جردن در سال ۱۸۹۸ ميلادي (۱۲۷۸ خورشيدي) به ايران آمد و يك سال بعد رياست مدرسه را به عهده گرفت .در سال ۱۹۱۳ ميلادي (۱۲۹۲ خورشيدي) با راهاندازي كلاسهاي باقيمانده دوره دوازده ساله دبيرستان تكميل گرديد. در سال ۱۹۱۸ ميلادي (۱۲۹۷ خورشيدي) اولين ساختمان شبانهروزي كه در آن زمان، مك كورميك هال (Maccormick Hall) ناميده ميشد و يك ساختمان ديگر پايان يافت.
به پاس خدمات فرهنگي وي در كالج البرز، دو مدال و نشان به او عطا كرد:
• در سال ۱۳۰۰ هجري خورشيدي، وي يك قطعه نشان و مدال درجه دوم علمي
• بار ديگر در سال ۱۳۱۹ هجري خورشيدي، وي و خانمش به دريافت نشان درجه يك علمي ديگر مفتخر شدند.
دكتر جردن، در سال ۱۳۱۹ هجري خورشيدي از ايران رفت.
دكتر جردن پس از بازگشت به آمريكا، در سال ۱۳۲۳ هجري خورشيدي، دوباره به ايران آمد و مورد استقبال شاگردان و مريدانش قرار گرفت. او ايران را وطن دوم خود مي ناميد و همواره از آن به نيكي ياد ميكرد. وي در سال ۱۳۳۳ هجري خورشيدي، در ۸۱ سالگى در آمريكا در گذشت.
در سال ۱۳۲۶ هجري خورشيدي، مراسمي به ياد او و براي بزرگداشت او در تالار دبيرستان البرز برگزار شد و نيم تنه سنگي وي را كه استاد ابوال¬حسن صديقي تراشيده بود، در كنار در ورودي آن نصب كردند. اين پيكره بعدا به كتابخانه دانشگاه صنعتي اميركبير منتقل گرديد.
بزرگراه آفريقا در شمال تهران، در زمان رژيم گذشته، به يادبود وي خيابان جردن نام گرفته بود، نامي كه هنوز هم بطور غير رسمي كاربرد دارد. كتابي به نام 'روش دكتر جردن' به قلم شكرالله ناصر در ديماه ۱۳۲۳ در تهران منتشر شده كه در آن به شيوه كار وي و اداره دبيرستان پرداخته است.
از خاطرات و كلمات دكتر جردن
• 'من ميليونر هستم زيرا هزارها فرزند دارم كه هر كدام براي من، براي ايران و براي دنيا ميليونها ارزش دارند.'
'بچهها مملكت شما سابقهٔ درخشانى داشته است. بازگشت به آن روزگار درخشش بستگى به همت و شجاعت و كوشش شما دارد. اميدوارم ¬حرف من در گوش و قلب شما باشد و براى ملت و كشورتان مفيد واقع شويد.'
براي دروغ ده شاهي كفاره تعيين كرده بود. اگر در جيب كسي سيگار پيدا ميشد يك تومان جريمه داشت. اگر از دانشآموزى سئوالى مىكرد و او بلد نبود، مىگفت: 'كلّه به كار، كدو كنار.' ميگفت ' سيگار لوله بي مصرفي است كه يك سر آن آتش و سر ديگر آن احمقي است!' لوطى را در معنايى منفى ـ در مايهٔ الواط ـ به كار مىبرد و مىگفت: 'غيرت، همت، زحمت، كار، كوشش: اينها به آدمآباد مىرسد. سستى، بى¬حالى، كارنكردن، بارى به هرجهت بودن به لوطىآباد مىرسد.'
از ديگر بزرگان دربارهٔ او :
تا كشور ما جايگه جردن شد بس خارستان كز مددش گلشن شد
اين باغ هنر كه دور از او بود، كنون چشمش به جمال باغبان روشن شد
و نيز:
نادانى چيست جز به غفلت مردن؟ بايد به علاج از اين مرض جان بردن
ماهواره جدید خورشناسی ناسا که برای پرتاب در روز سهشنبه 20 بهمن برنامهریزی شده، قرار است هر 10 ثانیه یکبار از سطح خورشید عکسبرداری کند و لحظه به لحظه زندگی تنها ستاره منظومه شمسی را ثبت کند. ادامه ...
جام جم آنلاین: فیزیک اخترشناسان دانشگاه تگزاس با مطالعه بر روی پالسار یا تب اختری در فاصله 10 هزار سال نوری از زمین متوجه شدند امواج رادیویی تابش یافته شده از این تب اختر با سرعتی بیشتر از سرعت نور در فضا سفر می کنند. ادامه ...
مرکز تقویم مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران که استخراج تقویم رسمی و اوقات شرعی کشور را برعهده دارد،مشخصات کامل خورشیدگرفتگی روز جمعه 25 دی 1388 را در سراسر کشور اعلام کرد. ادامه ...
محققان می گویند با استفاده از یک فرآیند خورشیدی ارزان قیمت که در دانشگاه "نوادا" ابداع شده است، می توان از دریاچه های نمک در سراسر جهان آب شیرین بدست آورد. ادامه ...
مدیر گروه پژوهشی سازه و مواد پژوهشکده علوم و تکنولوژی زیردریایی دانشگاه صنعتی اصفهان تولید روباتهای کابلی و هوشمند را از پروژه های در دست اقدام این دانشگاه ذکر کرد و گفت: این پروژه ظرف دو سال آینده تکمیل و عرضه می شود. ادامه ...
اصفهان- شرکت آریا پلیمر پیشگام از واحدهای فناوری مستقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان به دانش فنی کاربرد نانو کامپوزیت پلمیری برای پوشش سطوح فلزی دست یافت. ادامه ...
شیمی دانان ایرانی، الکترود کربن شیشهای اصلاح شدهای را با نانولوله کربنی عامل دار شده ساختهاند که میتواند سیستامین موجود در نمونههای بیولوژیکی را به طریق الکتروشیمیایی اندازهگیری کند ادامه ...
اخترشناسان موفق به یافتن جهانی کوچک متشکل از سه ستاره بر مدار ستاره ای در فاصله ۲۷.۸ سال نوری از زمین شده اند که امکان مشاهده آن با چشم غیر مسلح وجود دارد. ادامه ...
کهکشانی دور افتاده که سیاهچاله ای عظیم را در خود جا داده است به تازگی با فعالیتهای غیر عادی خود تابشهای بسیار درخشانی از پرتوهای گاما را از خود نشان داده است. ادامه ...
یک مقام فرانسوی روز سه شنبه اعلام کرد انتظار می رود در آینده نزدیک به منظور ثبت آخرین حوادث و رویدادهای هواپیماها بتوان از سیستم ماهواره ای بجای جعبه سیاه استفاده کرد. ادامه ...
معاون پژوهشی دانشگاه صنعتی امیرکبیر پروژه ماهواره را یکی از مهمترین مواردی ذکر کرد که با همکاری پنج دانشگاه و همراهی 80 تن از دانشجویان به زودی اجرا می شود. ادامه ...
در تازهترین اطلاعات استخراج شده از قدیمیترین نشانه برجامانده از مهبانگ، تابش زمینه کیهانی، پژوهشگران موفق شدهاند الگوهای عجیبی مانند نام استیفن هاوکینگ را پیدا کنند. آیا این یک شوخی کیهانی است؟ ادامه ...
در حال حاضر میدانیم که اوربیتالهایی مانند اوربیتال های یک لایه p از نظر انرژی برابرند و در غیاب میدان مغناطیسی نمیتوان تفاوتی بین الکترونهایی که این اوربیتالها را اشغال کردهاند، قائل شد، ولی وقتی طیف نشری اتم هیدروژن در میدان مغناطیسی مورد مطالعه قرار میگیرد، ادامه ...
در پایان عمر ستارگان خورشیدمانند، لایههای ستاره جدا میشوند و بهشکل یک سحابی در اطراف بقایای ستاره باقی میمانند. تازهترین تحقیقات نشان میدهد در این مرحله، ستاره از دنبالهدارها تغدیه خواهد کرد. ادامه ...
به گزارش خبرگزاری مهر، تصاویر هابل نشان می دهند این جهان یخی با رنگ یکنواخت در واقع از لکه های رنگی متعددی برخوردار است و نیم کره شمالی آن رو به درخشان شدن گذاشته است. ادامه ...
دیدن اجسام از پشت موانع، یکی از آرزوهای بشر در طول تاریخ محسوب میشود. به تازگی فیزیکدانان موفق شدهاند با پیشبینی الگوی پراکندگی پرتوهای نور عبوری از مواد مات، تصویر اجسام پشت آنها را بازسازی کنند. ادامه ...
نوشته : جعفر سپهري 
